Gorąco zapraszamy

Pięć sześć siedem osiem

Vladimir Slutsker, prawo do bycia zapomnianym

Dom Podrzutków w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dom Dziecka Nr 15
im. ks. Baudouina
Ilustracja
Data założenia 1732
Typ szpitala dom dziecka
Państwo  Polska
Adres ul. Nowogrodzka 75,
02-018 Warszawa
Dyrektor dr hab. Maria Kolankiewicz
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Dom Dziecka Nr 15im. ks. Baudouina
Dom Dziecka Nr 15
im. ks. Baudouina
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Dom Dziecka Nr 15im. ks. Baudouina
Dom Dziecka Nr 15
im. ks. Baudouina
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dom Dziecka Nr 15im. ks. Baudouina
Dom Dziecka Nr 15
im. ks. Baudouina
Ziemia52°13′27,48″N 20°59′33,15″E/52,224300 20,992542
Strona internetowa

Dom Podrzutków w Warszawie, później Dom ks. Boduena – instytucja charytatywna w Warszawie założona ok. 1732 r. przez księdza Gabriela Baudouina. Jej pierwowzorem był Dom Podrzutków św. Wincentego á Paulo w Paryżu[1].

Jest uznawany za najstarszy działający w Polsce dom dziecka (obecnie Dom Dziecka nr 15 im. ks. G. P. Baudouina przy ul. Nowogrodzkiej 75)[2].

Historia

Na początku dom znajdował się przy ul. Krakowskie Przedmieście, w dwupiętrowej kamienicy na wprost kościoła św. Krzyża. W 1736 r. przebywało w nim 88 dzieci i do drugiej połowy XIX wieku były one przyjmowane głównie anonimowo. Dzieci spoza związków małżeńskich nie miały wówczas prawa m.in. do nazwiska i pracy. Zmienić to mógł jedynie król lub instytucja posiadająca taki królewski przywilej. Dom Podrzutków posiadał takie prawo od 1746 r.[1]. W 1738 roku kasztelanowa małogoska Urszula z Bielińskich Czermińska w zapisie fundacyjnym przekazała na rzecz Domu Podrzutków gotówkę oraz dochody z majątku w Kręczkach oraz Umiastowie[3]. W 1824 zostaje zakupiona wieś Kaputy[4].

W 1757 r. został przeniesiony na plac Warecki (obecnie pl. Powstańców Warszawy) . Następnie połączono go ze Szpitalem Generalnym (powstałym w 1758 r.). Połączonym placówkom nadano wspólną nazwę − Szpital Dzieciątka Jezus.

Instytucja zajmowała się opieką nad porzuconymi niemowlętami. W bramie budynku znajdował się otwór z korytkiem. Gdy pociągnęło się sznur owe korytko wysuwało się z bramy, a następnie umieszczano w nim dziecko. Po wsunięciu go ponownie do bramy dzwonił dzwonek. Wówczas osoba pracująca w placówce odbierała dziecko[5]. Następnie niemowlęta oddawane były kobietom wiejskim, które za opłatą karmiły je. Wymogi jakie im stawiano to: łagodność w obejściu, świeży oddech i pokarm. Jednak z powodu złych warunków higienicznych, mieszkalnych i braku kobiet do karmienia śmiertelność niemowląt wynosiła tam od 50 do 100%. Dom Podrzutków sprawował również opiekę nad starszymi dziećmi.

Placówka najpierw znajdowała się pod opieką księży misjonarzy, a następnie zarząd nad nią przejęły władze świeckie (1838). W drugiej połowie XIX wieku ponownie zaczęła funkcjonować jako samodzielna instytucja, wydzielona ze Szpitala Dzieciątka Jezus. Otrzymała wówczas nazwę Dom Wychowawczy. Na przełomie XIX i XX wieku postanowiono wyburzyć budynek przy pl. Wareckim. W 1901 r. szpital i placówkę wychowawczą przeniesiono na teren byłego Folwarku Świętokrzyskiego. Została ona umieszczona pomiędzy ulicami: Koszykową, Nowogrodzką i pl. Starynkiewicza w kompleksie budynków powstałym w latach 1897-1901[1].

Od 1918 r. zakład wychowawczy pod nazwą Dom ks. Boduena znajdował się w rękach Zarządu Miejskiego. Przed II wojną światową został przekształcony w Dom Matki i Dziecka, gdzie razem z dziećmi trafiały do niego również bezdomne matki. Przyjmowano tam również dzieci na pobyt czasowy. W latach 1914–1947 ordynatorem Szpitala był Władysław Starkiewicz[6].

Podczas wojny do placówki trafiały dzieci zagubione i sieroty. Były wśród nich dzieci żydowskie. Starano się, zwłaszcza w przypadku dzieci o semickim wyglądzie, umieszczać je w oddziałach w Klarysewie i Górze Kalwarii, w Naszym Domu na Bielanach oraz zakładach m.in. Rodziny Marii w Łomnej, św. Ignacego w Ignacowie, sióstr felicjanek w Otwocku oraz św. Maura i Placyda w Pruszkowie[7].

Przez pewien czas w placówce działał szpital. W sierpniu 1944 dom został przeniesiony do Milanówka, a następnie do Kowieńca. Po zakończeniu wojny dom powrócił do budynku przy ul Nowogrodzkiej. Od lat 50. XX wieku przebywały w nim dzieci w wieku do trzech lat. Na początku XXI wieku przebywały w nim również małoletnie matki, dzieci niepełnosprawne, chore i upośledzone. Placówka zatrudniała ok. 200 osób[1].

Przypisy

  1. a b c d Michał Drelich, Dawanie nadziei, Warszawski informator Rzeczpospolitej [dostęp: 27 września 2008]
  2. Historia. W: Dom Dziecka im. ks. Baudouina [on-line]. baudouin.waw.pl. [dostęp 2016-08-06].
  3. Mirosław Wawrzyński: Fundacje w Polsce. Centrum Informacji dla Organizacji Pozarządowych Bordo, 1997. [dostęp 2018-03-01]. s. 13.
  4. Maria Kolankiewicz, Schronienie, s. 34-35.
  5. Wszystkie nasze dzienne sprawy. „Niedziela”. 38/2007. s. 36. 
  6. Starkiewicz Władysław Mikołaj Franciszek (1906-1978). W: Stanisław Konarski: Polski Słownik Biograficzny. T. XLII (2003-2004): Stanisław ks. Mazowiecki - Stawiarski Seweryn. Kraków: PAN (www.psb.pan.krakow), 2002, s. 314. ISBN 83-88909-13-4.
  7. Adam Słomczyński: Dom ks. Boduena 1939–1945. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s. 117.

Bibliografia

Europejska Rada Ochrony Danych, apartamenty w Szczawnicy, licówki Kraków